Kuzey Lefkoşa'da Gezilecek 10 Yer Daha
Selimiye Camii, Büyük Han ve Girne Kapısı gibi klasikleri gezdiyseniz, Lefkoşa Surlariçi'nin size sunacakları henüz bitmedi. Şehrin ara sokaklarına saklanmış Gotik kiliseler, yüzyıllardır ayakta duran hanlar ve hamamlar, ortaçağdan kalma konaklar ve restore edilmiş tarihi mahalleler, ikinci bir keşif turunu fazlasıyla hak ediyor. İşte Kuzey Lefkoşa'da görülmesi gereken 10 yer daha — tamamı yürüme mesafesinde, tamamı hikâye dolu.
Şehre yeni misiniz? Önce Lefkoşa'da konaklama rehberimizi okuyun.
Haydarpaşa Camii (Azize Katerina Kilisesi)
Selimiye Camii'nden sonra Lefkoşa'nın en önemli Gotik yapısı olan Haydarpaşa Camii, 14. yüzyılda Lüzinyan döneminde Azize Katerina Kilisesi olarak inşa edilmiştir. Osmanlı döneminde camiye çevrilen yapıya eklenen ince minare, Gotik gövdeyle şaşırtıcı bir uyum içindedir. Taç kapılarındaki zarif oymalar, gül motifleri ve pencere süslemeleri, dönemin taş işçiliğinin en ince örneklerindendir. Yapı günümüzde dönem dönem sergi ve kültür etkinliklerine ev sahipliği yapmaktadır; kapalı olduğu saatlerde bile dış cephesi başlı başına bir ziyaret sebebidir. İpucu: Selimiye Camii'ne birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir; iki Gotik yapıyı aynı turda karşılaştırarak gezmek ayrı bir keyiftir.
Kumarcılar Hanı
Büyük Han'ın küçük ama en az onun kadar karakterli komşusu Kumarcılar Hanı, 17. yüzyıl sonlarında Asmaaltı Meydanı'nda inşa edilmiştir. Adını, bir dönem burada toplanan kumarbazlardan aldığı rivayet edilir. Kemerli revaklarla çevrili avlusu ve taş odalarıyla klasik Osmanlı han mimarisinin sevimli bir örneğidir. Uzun süren restorasyonun ardından yeniden hayata dönen han, bugün kafeleri ve etkinlik mekânlarıyla hem yerlilerin hem ziyaretçilerin buluşma noktasıdır. İpucu: Büyük Han'a bir-iki dakikalık mesafededir; iki hanı birlikte gezip Asmaaltı'nın esnaf lokantalarında geleneksel bir öğle yemeği molası verebilirsiniz.
Büyük Hamam
Lefkoşa'nın en ilginç yapılarından Büyük Hamam, 14. yüzyıldan kalma Latin kilisesi Aziz George'un Osmanlı döneminde hamama dönüştürülmesiyle ortaya çıkmıştır. Yapının en dikkat çekici özelliği, Gotik oymalı giriş kapısının bugünkü sokak seviyesinin yaklaşık iki-üç metre altında kalmış olmasıdır; bu görüntü, şehrin yüzyıllar içinde nasıl yükseldiğinin en somut kanıtıdır. Restore edilen hamam, kubbeli sıcaklık bölümleri ve göbek taşıyla geleneksel hamam kültürünü yaşatmaya devam etmektedir. İpucu: Yalnızca fotoğraf için bile uğramaya değer; ancak vakit ayırıp gerçek bir Osmanlı hamamı deneyimi yaşamak, şehir yorgunluğunu atmanın en keyifli yoludur.
Lüzinyan Evi
15. yüzyıldan kalma Lüzinyan Evi, ortaçağ Lefkoşası'ndan günümüze ulaşan az sayıdaki sivil mimari örneğinden biridir. Gotik taç kapısının üzerindeki hanedan arması, yapının soylu geçmişine işaret eder. Osmanlı döneminde eklenen bölümlerle zenginleşen ev, 1997'de restore edilerek müze-ev olarak düzenlenmiştir. İçeride ortaçağdan kalma eşyalar, el yazmaları ve döneme ait mobilyalar sergilenir; taş avlusu ise şehrin gürültüsünden uzak, sakin bir mola noktasıdır. Ev, hafta içi gündüz saatlerinde cüzi bir giriş ücretiyle gezilebilir. İpucu: Selimiye Camii ile Girne Kapısı arasındaki rotanın hemen kıyısındadır; gezinize kolayca ekleyebilirsiniz.
Taş Eserler Müzesi (Lapidari Müzesi)
Haydarpaşa Camii'nin hemen karşısında, 15. yüzyıldan kalma Venedik dönemi bir evde kurulan Taş Eserler Müzesi, Lefkoşa'nın yıkılan ortaçağ yapılarından kurtarılan taş hazinelerini bir araya getirir. Avluda ve iç mekânda lahitler, armalı kabartmalar, sütun başlıkları ve mezar taşları sergilenir; koleksiyonun yıldızı ise yıkılan Lüzinyan Sarayı'ndan getirilen görkemli alevli (flamboyan) Gotik penceredir. Küçük ama yoğun bu müze, ortaçağ Lefkoşası'nın kayıp ihtişamını hayal etmenin en iyi yoludur. İpucu: Haydarpaşa Camii ile birlikte gezin; iki yapı arasındaki sessiz sokaklar, eski şehrin en huzurlu köşelerindendir.
Arabahmet Mahallesi
Surlariçi'nin batısında yer alan Arabahmet, Lefkoşa'nın tarihi dokusunu en iyi koruyan mahallesidir. Cumbalı Osmanlı evleri ve İngiliz sömürge dönemi yapılarıyla bezeli sokakları, kapsamlı restorasyonlarla yeniden hayat bulmuştur. Mahalleye adını veren 16. yüzyıl yapısı Arabahmet Camii, zarif avlusuyla ziyaret edilebilir; Derviş Paşa Konağı da yine bu mahallededir. Sokak aralarındaki kafeler, sanat atölyeleri ve kültür merkezleri, mahalleye genç ve yaratıcı bir ruh katmaktadır. İpucu: Salahi Şevket Sokağı boyunca yürüyüp ara sokaklara sapmaktan çekinmeyin; en güzel kareler planlanmamış anlarda çıkar.
Ermeni Kilisesi ve Manastırı (Notre-Dame de Tyre)
Arabahmet Mahallesi'nin içinde saklı duran bu zarif yapı kompleksi, 14. yüzyılda Benedikten rahibeleri için Notre-Dame de Tyre Manastırı olarak inşa edilmiş, Osmanlı döneminde ise Ermeni cemaatine tahsis edilmiştir. Yüzyıllar boyunca kilise, manastır ve okul olarak hizmet veren kompleks, 2009-2013 yılları arasında gerçekleştirilen ve uluslararası koruma ödülüne layık görülen titiz bir restorasyonla yeniden ayağa kaldırılmıştır. Gotik kemerleri, avlusu ve çan kulesiyle bugün kültürel etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır. İpucu: Derviş Paşa Konağı'na birkaç adım mesafededir; Arabahmet turunuzun doğal bir durağıdır.
Saçaklı Ev
Selimiye Camii'nin arka sokaklarında yer alan Saçaklı Ev, adını cephesini gölgeleyen geniş ahşap saçaklarından alır. Temelleri ortaçağa uzanan yapı, Osmanlı döneminde eklenen bölümlerle bugünkü L planlı, avlulu hâline kavuşmuştur. Taş zemin katı, ahşap üst katı ve iç avlusuyla geleneksel Kıbrıs konut mimarisinin ders kitabı niteliğinde bir örneğidir. Restore edilen ev, günümüzde kültür merkezi olarak hizmet vermekte; sergilere, söyleşilere ve müzik dinletilerine ev sahipliği yapmaktadır. İpucu: Selimiye ve Bedesten gezinizin hemen ardından uğrayabilirsiniz; etkinlik takvimi denk gelirse avludaki akşam dinletileri büyüleyicidir.
Venedik Surları ve Tabyalar
Lefkoşa'yı kusursuz bir yıldız biçiminde saran Venedik surları, 1567'de dönemin en modern savunma anlayışıyla inşa edilmiştir. Yaklaşık beş kilometre uzunluğundaki sur halkası üzerinde on bir tabya ve üç tarihi kapı bulunur; kuzey yarıda Girne Kapısı ile Cephane ve Musalla tabyaları yer alır. Bir zamanlar şehri koruyan derin hendekler, bugün parklara ve yeşil alanlara dönüşmüş durumdadır. Surların üzerinde ve dibinde yapacağınız bir yürüyüş, hem şehir manzarası hem de tarih duygusu açısından son derece ödüllendiricidir. İpucu: Gün batımına yakın saatlerde sur üstü yürüyüşü yapın; alçalan güneş, sarı taşları altın rengine boyar.
Yeni Cami ve Çevresi
Surlariçi'nin kuzeydoğusundaki Yeni Cami, Lefkoşa'nın en ilginç hikâyelerinden birini taşır. Buradaki özgün yapı, camiye çevrilmiş 14. yüzyıldan kalma bir ortaçağ kilisesiydi; 18. yüzyılda define bulunduğuna inanan bir yönetici tarafından büyük ölçüde yıktırılmıştır. Bu olayın ardından hemen yanına bugünkü 'yeni' cami inşa edilmiş, eski yapıdan ise Gotik bir kemer ile minarenin alt bölümü ayakta kalmıştır. Yıkıntı ile yeni caminin, türbelerin ve mahalle dokusunun iç içe geçtiği bu köşe, son derece fotojeniktir. İpucu: Haydarpaşa Camii ve Taş Eserler Müzesi ile aynı rotadadır; üçünü tek bir sakin sabah yürüyüşünde gezebilirsiniz.
Pratik bilgiler
Bu ikinci rotadaki duraklar da tamamen Surlariçi'nde yer alır ve yürüyerek gezilebilir. Rotayı ikiye bölmek isterseniz: Haydarpaşa Camii, Taş Eserler Müzesi, Yeni Cami ve Saçaklı Ev doğu yarıda; Arabahmet Mahallesi ile Ermeni Kilisesi batı yarıda toplanır. Müzeler genellikle hafta içi gündüz saatlerinde açıktır; ziyaret öncesi güncel saatleri kontrol etmenizde fayda var. Cami ziyaretlerinde uygun kıyafet önerilir; Büyük Hamam'da hamam deneyimi için önceden rezervasyon yaptırmanız tavsiye edilir. Yaz aylarında geziyi sabah erken veya ikindi sonrasına planlayın.
Keşfe devam
Kuzey Lefkoşa'da Gezilecek 10 Yer
Rehberi oku →Her durağa on dakika mesafede kalın
Altı daire tipimiz Lefkoşa'nın sakin bir köşesinde — Surlariçi kısa bir yürüyüş ya da sürüş uzaklığında.
Daireleri gör →